Pamięć Żołnierzy Wyklętych – Muzeum przypomina losy Stefana Rutkowskiego

W Inowrocławiu muzealny głos o przeszłości brzmi trzeźwo i bez sentymentu – zaproszenie do refleksji nad losami tych, którzy nie złożyli broni. Muzeum im. Jana Kasprowicza proponuje lekcje poświęcone jednemu z przedstawicieli powojennego podziemia, a miejska pamięć splata się z opowieścią o brutalnych powojennych represjach. W tle tej historii jest zarówno osobiste poświęcenie, jak i długi okres czekania na formalne rozliczenie krzywd.

• W Inowrocławiu przypomina się o ofiarach powojennych represji
• Muzeum im. Jana Kasprowicza przybliża losy Stefana Wincentego Rutkowskiego

W Inowrocławiu przypomina się o ofiarach powojennych represji

Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” to moment, kiedy w przestrzeni miejskiej akcentuje się trwałość pamięci o tych, którzy sprzeciwili się narzuconej władzy. Data ta upamiętnia egzekucję członków IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość dokonanej w 1951 r. w więzieniu na Mokotowie. W Inowrocławiu tę historię rozciąga się na lokalne inicjatywy edukacyjne – muzeum staje się miejscem spotkania historii i młodszych pokoleń.

Muzeum im. Jana Kasprowicza przybliża losy Stefana Wincentego Rutkowskiego

Muzeum im. Jana Kasprowicza zaprasza na lekcje poświęcone postaci, której życie było zaledwie jednym z wielu przykładów oporu wobec komunistycznych represji. W centrum opowieści stoi Stefan Wincenty Rutkowski (1895–1953) — żołnierz trzech wojen, oficer i konspirator, którego biografia obrazuje długi ciąg walki o niepodległość Polski.

Najważniejsze fakty z życia Rutkowskiego:

• urodzony w Słońsku w 1895 r.; już w dzieciństwie doświadczał represji za używanie języka polskiego;
• walczył na froncie podczas I wojny światowej, brał udział w Powstaniu Wielkopolskim oraz w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r.;
• odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari;
• w czasie II wojny światowej był inspektorem i dowódcą struktur Armii Krajowej na Podkarpaciu;
• po 1945 r. kontynuował działalność w strukturach WiN na Śląsku i Wybrzeżu;
• aresztowany w 1947 r., w pokazowym procesie skazany na 15 lat więzienia;
• zmarł w 1953 r. w więzieniu we Wronkach jako skutek represji;
• został pośmiertnie zrehabilitowany w 1996 r..

Muzealne lekcje mają nie tylko przypomnieć daty i fakty, lecz także postawić pytania o granice poświęcenia, mechanizmy represji i proces pamięci. Ekspozycja i zajęcia dają szansę zobaczyć, jak indywidualne losy wpisują się w szerszy kontekst powojennej Polski.

Muzeum im. Jana Kasprowicza jest tu wyraźnym punktem odniesienia – to ono zaprasza i organizuje spotkania, które pomagają odczytać przeszłość bez uproszczeń.

Mimo że to historia jednej osoby, opowieść ma praktyczny wymiar dla mieszkańców – lekcje i wystawy pozwalają zrozumieć mechanizmy działania państwa totalitarnego, ułatwiają pracę dydaktyczną w szkołach i stwarzają przestrzeń do rozmów międzypokoleniowych. Dla tych, którzy chcą poznać tamten czas bliżej, wizyta w muzeum to możliwość skonfrontowania suchych dat z ludzkimi losami i zobaczenia, jak decyzje sprzed dekad rzutują na pamięć i tożsamość dziś. Muzeum pozostaje miejscem, gdzie historia jest opowiadana z poszanowaniem faktów i pamięci osób, które nie doczekały sprawiedliwości za życia.

na podstawie: Powiat Inowrocławski.