Po powrocie nastolatka zaczyna się najtrudniejszy etap dla rodziny

Gdy dziecko wraca do domu, napięcie często dopiero zaczyna schodzić. Psycholożka z Fundacji ITAKA przypomina, że w Polsce rocznie notuje się ponad 2000 zaginięć osób poniżej 17. roku życia, a ponad 95 proc. z nich odnajduje się w ciągu pierwszego tygodnia. Najtrudniejsze bywa jednak nie samo poszukiwanie, lecz to, co dzieje się po powrocie.

Aneta Bańkowska, koordynatorka linii wsparcia Fundacji ITAKA, zwraca uwagę, że ucieczki dzieci i nastolatków nie mają jednego źródła. Część zaczyna się w domu, część w szkole, a część w relacjach rówieśniczych albo w internecie, gdzie nękanie bywa dziś dużo bardziej wyrafinowane niż dawniej. Jak podkreśla, rodzice nie są w stanie ochronić dziecka przed każdym zagrożeniem, ale mogą budować z nim stałą relację i szybko reagować, gdy pojawi się pierwszy sygnał kryzysu.

Bańkowska zaznacza, że zgłoszenie zaginięcia nie powinno budzić w rodzicach poczucia winy. Część opiekunów obawia się, że uruchomi to lawinę konsekwencji dla rodziny, w tym kontakt z kuratorem, ale - jak mówi specjalistka - najważniejsze jest bezpieczeństwo dziecka, a nie strach przed procedurą.

“Powiadomienie służb nie jest karą, a konsekwencją tego, że martwiliśmy się o dziecko i nie wiedzieliśmy, czy jest bezpieczne.”

Po odnalezieniu dziecka nie powinny zaczynać się rozliczenia. Najpierw trzeba dać mu jeść, możliwość kąpieli i snu, a dopiero następnego dnia wrócić do rozmowy o tym, co się stało. Psycholożka podkreśla, że w pierwszym momencie nie wolno ciągnąć za język ani zmuszać do opowiadania szczegółów, bo nastolatek często wraca z napięciem, lękiem i poczuciem winy, a nie z ulgą.

W szkole i w środowisku rówieśniczym dorosłym zostaje prosta, ale ważna rola - pytać, czy można pomóc, czy dziecko chce porozmawiać i czy potrzebuje wsparcia. Bańkowska ostrzega, że żarty, plotki i stygmatyzowanie tylko pogłębiają problem. Zdarza się też, że ucieczka staje się dla rówieśników czymś w rodzaju wyczynu, a nawet internetowej demonstracji, co dla rodziny oznacza kolejny ciężki etap.

Specjalistka zwraca też uwagę na sieć, bo to ona bywa zarówno miejscem nacisku, jak i późniejszego okrucieństwa. Brutalne komentarze pod komunikatami o poszukiwaniach potrafią zranić rodzinę równie mocno jak sama nieobecność dziecka, dlatego nie powinno się publikować prywatnych numerów telefonów pod ogłoszeniami. W razie wątpliwości rodzice mogą skorzystać z bezpłatnego numeru 116 000 - Telefonu w Sprawie Zaginionego Dziecka i Nastolatka.

Bańkowska przypomina, że po powrocie nie trzeba od razu znać wszystkich odpowiedzi. Rodzic może powiedzieć dziecku, że potrzebuje chwili, by przemyśleć sprawę i wrócić do rozmowy. Pomoc specjalisty, wspólna praca nad relacją i wsparcie całej rodziny mają w takich sytuacjach większe znaczenie niż szybkie, nerwowe reakcje. Najbardziej niebezpieczny moment zaczyna się wtedy, gdy dorośli uznają, że sam powrót załatwił sprawę - to właśnie wtedy jeden błąd potrafi otworzyć drogę do kolejnej ucieczki.

na podstawie: KPP w Inowrocławiu.