Pierwszy sierpnia pamięcią Warszawy walczącej o wolność i nadzieję życia

1 sierpnia o godzinie 17:00 Warszawa zatrzymała się na znak rozpoczęcia Powstania Warszawskiego – największej zbrojnej akcji Polskiego Państwa Podziemnego przeciw okupantowi. Przez 63 dni mieszkańcy stolicy walczyli o wolność, tworząc historię pełną odwagi, poświęcenia i niezwykłych ludzkich historii, które dziś przypominamy z szacunkiem i dumą.

• Warszawa pamięta o bohaterach Powstania Warszawskiego i ich codziennych bohaterstwach
• Inowrocławianie oddają hołd powstańcom podczas wyjątkowej sesji w Muzeum im. Jana Kasprowicza

Warszawa pamięta o bohaterach Powstania Warszawskiego i ich codziennych bohaterstwach

W samo południe 1 sierpnia 1944 roku, dokładnie o GODZINIE 17:00, rozpoczęła się jedna z najważniejszych bitew w historii Polski – Powstanie Warszawskie. W ciągu pierwszych dni walk powstańcom udało się przejąć kontrolę nad większością miasta. Mieszkańcy Warszawy spontanicznie dołączali do walki, uruchamiając m.in. pocztę polową oraz radiostację powstańczą, które stały się ważnymi elementami komunikacji i wsparcia.

5 sierpnia niemieckie wojska przystąpiły do kontrataku, który po sześciu dniach ciężkich starć pozwolił im odzyskać dzielnice Wola i Ochota. Kolejnym celem była obrona Starego Miasta, które po dwóch tygodniach musiało zostać ewakuowane kanałami do Śródmieścia. Walki trwały dalej – pod koniec września zakończyły się na Mokotowie i Żoliborzu.

Niestety, nocą z 2 na 3 października generał Tadeusz Komorowski „Bór” podpisał akt kapitulacji. Na osobisty rozkaz Hitlera Niemcy rozpoczęli systematyczne wyburzanie stolicy. W czasie tych dramatycznych wydarzeń życie straciło około 20 tysięcy powstańców oraz blisko 180 tysięcy mieszkańców miasta. Okupanci dopuścili się licznych mordów i grabieży.

Inowrocławianie oddają hołd powstańcom podczas wyjątkowej sesji w Muzeum im. Jana Kasprowicza

Nie sposób mówić o Powstaniu Warszawskim bez wspomnienia o roli kobiet – sanitariuszek, które były nieocenionym wsparciem dla walczących. Organizowały opiekę medyczną, dostarczały leki i opatrunki oraz ewakuowały rannych z pola walki, często ryzykując własne życie. Ich postawa stała się symbolem odwagi i niezłomności.

Mimo zagrożeń i wojennej rzeczywistości wśród powstańców zawierano małżeństwa – ponad 250 ślubów odbyło się nawet bez obecności księdza, przy dźwiękach wybuchów i strzałów. Obrączki zastępowano improwizowanymi kółkami od zasłon lub pętelkami z drutu, co dodawało tym chwilom jeszcze większego znaczenia.

Jednym z najmłodszych uczestników walk był Andrzej Szwajkert „Jędruś”, urodzony w Inowrocławiu, syn Powstańca Wielkopolskiego i członek Szarych Szeregów – „Zawiszaków”. Jego zadaniem było budowanie barykad, pomoc rannym oraz roznoszenie poczty. Zginął tragicznie 29 września 1944 roku od odłamka wystrzelonego przez czołg. Spoczywa na warszawskich Powązkach w kwaterze żołnierzy batalionu „Zośka”.

Z okazji Narodowego Dnia Pamięci Powstania Warszawskiego w Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu odbyła się wyjątkowa sesja zdjęciowa. Aktorzy teatru Akcja działającego przy Młodzieżowym Domu Kultury wcielili się w role powstańców pod kierownictwem Małgorzaty Wojciechowskiej. Wśród nich znaleźli się Sandra Golińska, Joanna Lasota, Antonina Zaleta, Kornelia Sikorska, Michał Tabaczyński oraz Fabian Halamus.

Podziękowania należą się także Grupie Rekonstrukcji Historycznej Reduta Kujawska z Piotrkowa Kujawskiego oraz Magdalenie Kaszubskiej i Dariuszowi Kaszubskiemu za stroje, broń i charakteryzację. Członkowie GRH wcielili się również w role niemieckich żołnierzy. Szczególne słowa uznania kierujemy do Sławomira Pietrzykowskiego – autora zdjęć oraz Magdaleny Basińskiej i Agnieszki Dzikiewicz z muzeum za przygotowanie projektu.

Muzealniczki również aktywnie uczestniczyły w sesji przypominając słowa:

„…Bo z krwi naszej powstanie stolica, Aby wiecznie żyć! Gdy nasz naród pochwyci za oręż, Musi wolnym być!”

Na podst. Powiat Inowrocławski