Powiat Inowrocław: Skarb na Wielki Piątek

W czerwcu 1983 r. inowrocławskie gazety donosiły: Renesansowe znalezisko w Inowrocławiu!”, Unikalne znalezisko w zbiorach muzeum!”, Miasto odsłania swoje zabytki!”. Co wywołało takie poruszenie?

W czasie rozbiórki starych oficyn przy ul. Waryńskiego, dzisiaj ul. św. Mikołaja, na posesji jednego z mistrzów piekarskich, pośród demontowanych starych belek, budowniczowie zwrócili uwagę na kawałek drewna z obcobrzmiącymi napisami i krzyżem wpisanym w koło.

Inwestor wspólnie z inowrocławskim regionalistą Jackiem Matuszewskim o odkryciu poinformowali dr. Czesława Sikorskiego z Muzeum im. Jana Kasprowicza. Legendarny kustosz a zarazem miejski konserwator zabytków odczytał urwaną łacińską inskrypcję: ECCE CRUCEM DOMINI FUGITE PARTES ADVE (rsae), którą przetłumaczyła równie zasłużona muzealniczka, ale i filolog klasyczny Danuta Chadrysiak: Oto Krzyż Pana uciekajcie z tego miejsca wszyscy poganie”.

Łacińska sentencja okazała się fragmentem modlitwy autorstwa św. Antoniego: Oto Krzyż Pański! - Ustąpcie wrogowie Jego! - Lew z pokolenia Judy, - Potomek Dawida zwyciężył! - Alleluja”.

Tych kilka łacińskich słów spotykamy w wielu miejscach chrześcijańskiego świata. Chyba najważniejszym z nich jest egipski obelisk na placu św. Piotra w Watykanie. Modlitwę odnajdujemy także na maleńkich obrazkach, XVII-wiecznych drukach dewocyjnych, tzw. charakterach postrachu demonów”. Bowiem modlitwa zaczynająca się od słów Oto Krzyż Pański…” jest egzorcyzmem uwalniającym od złych duchów i chroniącym od nieszczęść.

Wspomniane charaktery” rozpowszechniły się w wieku XVII, w czasie wojen i epidemii. Noszono je przy sobie, kładziono przy chorych lub przybijano nad drzwiami.

Może właśnie z taką intencją na belce znalezionej przy ul. św. Mikołaja powstało wyobrażenie krzyża i napis złożony z 34 liter. Układają się one najciekawiej w słowie CRUCeM”, gdzie e” jest jakby wciśnięte między C” i M”. Czy jest to tylko zabieg oszczędzający miejsce w inskrypcji (tzw. enklawa) czy może raczej ślad pomyłki wycinającego litery cieśli? Kolejna inowrocławska zagadka.

W dzisiejszym czasie niepewności, wywołanej globalną epidemią, dawni inowrocławianie nieoczekiwanie stają się nam bliżsi. Przed prawie 400 laty jakaś rodzina w swoim domu, w centralnym miejscu - na głównej belce stropu, nad głowami umieściła słowa mające ją chronić. Lęk i strach tych bezimiennych ludzi nie różnił się niczym od naszego współczesnego niepokoju.

Artykuł ukazał się w Tygodniku Informacyjnym Powiatu, Miast i Gmin 2 kwietnia 2021 r.

Starostwo Powiatowe w Inowrocławiu,

inowroclaw.powiat.pl/contents/content/10/8617