Leśnicy co roku porządkują zapomniane mogiły w lasach Kujaw

Leśny spacer może prowadzić obok grobu, przy którym od dawna nikt nie staje. Wśród drzew są miejsca pochówku ofiar egzekucji, mieszkańców nieistniejących już wsi i samych leśników. Także w Nadleśnictwie Gniewkowo leśnicy opiekują się dawnymi cmentarzami, a jesienią porządkują zapomniane mogiły.

W październiku czyszczą nagrobne płyty z mchu, odświeżają blade napisy i zostawiają przy grobach choćby gałązkę. To ważne zwłaszcza tam, gdzie pamięć o pochowanych stopniowo zanika, a ich bliscy już nie odwiedzają tych miejsc.

• Leśne mogiły przypominają o egzekucjach z czasów wojny
• Dawne cmentarze zachowały ślady nieistniejących wsi

Leśne mogiły przypominają o egzekucjach z czasów wojny

W lasach regionu znajdują się miejsca masowych zbrodni. W pobliżu Mniszka koło Świecia zamordowano około 10 tysięcy osób. To drugie pod względem liczby ofiar miejsce kaźni na Pomorzu. Na terenie Nadleśnictwa Skrwilno spoczywa ponad 3 tysiące ludzi rozstrzelanych przez hitlerowców. Wiele ofiar było wcześniej aktywnych społecznie i politycznie.

Około 800 mężczyzn, kobiet i dzieci zginęło na początku II wojny światowej w pobliżu Dębiej Góry, na terenie Nadleśnictwa Różanna. Mieszkańcy okolicznych wsi odkryli masową mogiłę we wrześniu 1939 roku. Jesienią 1944 roku grób odkopali Żydzi pilnowani przez esesmanów, a ciała spalono na miejscu.

Egzekucje w Rudzkim Moście pochłonęły około 560 ofiar. Zbrodni dokonano podczas sześciu rozstrzeliwań od 24 października do 10 listopada 1939 roku. Wśród zamordowanych byli leśnicy z Borów Tucholskich.

Więcej lokalnych informacji z Inowrocławia jest na inowroclawskie.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na inowroclawskie.pl/wydarzenie.

Dawne cmentarze zachowały ślady nieistniejących wsi

W lesie można natrafić również na groby ludzi, którzy żyli w okolicznych wsiach, dziś już nieistniejących. Na terenie Nadleśnictwa Dobrzejewice zachowały się między innymi cmentarze mennonickie. Leśnicy opiekują się także cmentarzami ewangelickimi, w tym na obszarze Nadleśnictwa Gniewkowo oraz nadleśnictw Rytel, Zamrzenica, Cierpiszewo i Solec Kujawski.

Osobne miejsca upamiętniają leśników. W rezerwacie „Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego w Wierzchlesie” pochowano królewskiego nadleśniczego Bocka, jednego z prekursorów ochrony tamtejszych cisów, oraz jego rodzinę. W 2013 roku posadzono tam także imienne dęby upamiętniające dwunastu leśników i drzewiarzy z Listy Katyńskiej związanych z Pomorzem i Kujawami. Przy dębach znajduje się tablica z ich nazwiskami, datami życia i funkcjami zawodowymi.

Dzięki takim tablicom można poznać nie tylko nazwiska, lecz także związki pochowanych z regionem i wykonywaną przez nich pracą. Jesienne porządki leśników pomagają z kolei zachować czytelność nagrobków, które bez opieki coraz trudniej byłoby rozpoznać.

na podstawie: Powiat Inowrocławski.